Definicja
Testy użyteczności (Usability Testing) to metoda badania UX, w której obserwuje się rzeczywistych użytkowników próbujących wykonać zadania w systemie, aby zidentyfikować problemy i trudności.
Typy testów
| Typ | Opis | Kiedy |
|---|---|---|
| Moderowany | Badacz prowadzi sesję | Gdy potrzeba pogłębionych wniosków |
| Niemoderowany | Użytkownik sam wykonuje zadania | Gdy potrzeba skali (np. 50+ osób) |
| Zdalny | Online (np. Maze, UserTesting) | Gdy użytkownicy rozproszeni |
| Laboratoryjny | W dedykowanym pomieszczeniu | Gdy potrzeba eye-tracking, emocji |
| Guerilla | Na ulicy/w kawiarni | Szybki, tani feedback |
Jak przeprowadzić test?
- Zdefiniuj cel — co chcesz zbadać?
- Rekrutuj 5 użytkowników — 5 osób odkryje 85% problemów (Nielsen)
- Przygotuj scenariusze — realne zadania, bez sugerowania
- Obserwuj i notuj — nie pomagaj, nie komentuj
- Analizuj — wzorce problemów, severity ranking
- Raportuj — filmy, cytaty, rekomendacje
Metryki użyteczności
| Metryka | Co mierzy |
|---|---|
| Task Success Rate | % ukończonych zadań |
| Time on Task | Czas wykonania zadania |
| Error Rate | Liczba błędów użytkownika |
| SUS Score | System Usability Scale (0-100) |
| NPS | Net Promoter Score (-100 do 100) |
Dlaczego to ważne?
BA waliduje wymagania nie tylko przez przegląd dokumentacji, ale przez obserwację realnych użytkowników. Testy użyteczności to najskuteczniejsza metoda weryfikacji.