Słownik analityka biznesowego

API (ang. Application Programming Interface) to kontrakt, przez który jeden system udostępnia swoje funkcje lub dane innemu systemowi - bez pokazywania, co ma w środku.

CQRS to wzorzec projektowy, który rozdziela operacje odczytu danych (Queries) od operacji zapisu danych (Commands). Używa się go, gdy system staje się zbyt skomplikowany i potrzebujesz zoptymalizować wydajność albo skalowalność, na przykład gdy masz dużo odczytów i mało zapisów, albo odwrotnie. Wyobraź sobie sklep internetowy: przeglądanie produktów (odczyt) to jedna sprawa, a składanie zamówienia (zapis) to zupełnie inna i mogą być obsługiwane oddzielnie.

Continuous Integration (CI) to praktyka polegająca na częstym integrowaniu kodu od różnych programistów w jedno, wspólne miejsce. Robi się to po to, żeby szybko wykrywać błędy i konflikty w kodzie, zamiast czekać na koniec projektu. Wyobraź sobie, że kilka osób buduje dom z klocków - CI to sprawdzanie po każdej dołożonej partii klocków, czy wszystko pasuje, zamiast budować osobno i próbować połączyć wszystko na końcu.

Domain-Driven Design (DDD) to sposób tworzenia oprogramowania, który kładzie nacisk na zrozumienie i modelowanie najważniejszego obszaru działania firmy, czyli "domeny". Używamy go, gdy mamy złożony problem biznesowy, żeby oprogramowanie idealnie pasowało do potrzeb użytkowników i było łatwiejsze w rozwoju. Na przykład, w systemie dla szpitala, domeną jest opieka nad pacjentem, więc modelujemy pojęcia takie jak "pacjent", "wizyta", "lekarz" tak, jak rozumieją je lekarze i pielęgniarki.

ESB, czyli Enterprise Service Bus, to taki "autostrada" dla danych w firmie. Umożliwia różnym systemom (np. systemowi sprzedaży i systemowi magazynowemu) łatwo i szybko wymieniać się informacjami, nawet jeśli normalnie nie potrafiłyby się "dogadać". Używa się go, gdy w firmie jest dużo różnych systemów, które muszą współpracować. Na przykład, gdy klient składa zamówienie online, ESB przekazuje informację o tym zamówieniu do systemu magazynowego, systemu płatności i systemu wysyłki, żeby wszystko poszło sprawnie.

Architektura oparta na zdarzeniach (Event-Driven Architecture) to sposób projektowania systemów, w którym komponenty komunikują się ze sobą poprzez wymianę zdarzeń. Zdarzenie to po prostu sygnał, że coś się stało. Używa się jej, gdy potrzebujesz, żeby różne części systemu reagowały na zmiany w czasie rzeczywistym, np. gdy aktualizacja stanu zamówienia automatycznie powiadamia magazyn o potrzebie przygotowania wysyłki.

Middleware (oprogramowanie pośredniczące) to warstwa oprogramowania między systemami lub aplikacjami, która umożliwia im komunikację mimo różnic w technologiach, formatach i protokołach.

Mikroserwisy to jakby podzielenie dużej aplikacji na małe, niezależne programy, które robią jedną, konkretną rzecz. Używa się ich, gdy chcemy, żeby aktualizacje i zmiany w jednej części aplikacji nie psuły działania reszty, a także żeby zespoły programistów mogły pracować równolegle. Na przykład, w sklepie internetowym, jeden mikroserwis może odpowiadać za katalog produktów, a drugi za obsługę płatności.

REST (ang. Representational State Transfer) to styl architektoniczny interfejsów API oparty na HTTP: zasoby mają adresy (URL-e), operacje wyraża się metodami protokołu (GET - pobierz, POST - utwórz, PUT/PATCH - zmień, DELETE - usuń), a serw

SOA (ang. Service-Oriented Architecture, architektura zorientowana na usługi) to styl architektury, w którym funkcje biznesowe są udostępniane jako usługi: samodzielne, wielokrotnego użytku, o jawnie zdefiniowanych kontraktach i luźnych pow

Dług techniczny to uproszczenia lub kompromisy w kodzie lub architekturze systemu, które przyspieszają ukończenie projektu na krótką metę, ale w przyszłości utrudniają jego rozwój i utrzymanie. Używa się go, gdy trzeba szybko dostarczyć produkt, ale trzeba pamiętać, że później trzeba będzie poświęcić czas i zasoby na "spłatę długu", czyli poprawę kodu. Na przykład, zamiast napisać porządny moduł logowania, tworzysz szybką wersję "na kolanie", wiedząc, że później trzeba będzie ją przepisać.

Webhook to mechanizm powiadamiania między systemami, w którym system źródłowy sam wywołuje zarejestrowany adres URL odbiorcy w momencie wystąpienia zdarzenia.

XaaS (Anything as a Service) to zbiorcze określenie modeli, w których zasoby IT kupuje się jako usługę w subskrypcji zamiast budować i posiadać: SaaS (gotowe oprogramowanie), PaaS (platforma do budowy aplikacji), IaaS (infrastruktura - serw